* امام رضا عليه السلام :اِثنانِ عَليلانِ أَبَدا : صَحيحٌ مُحتَمٍ و َعَليلٌ مُخَلِّط؛دوگروه هميشه مريضند، سالمى كه پرهيز میكند و مريضى كه پرهيز نمیكند. فقه الرضا ص 340 * امام رضا عليه السلام :لَيسَ مِن دَواءٍ اِلاّ و َهُوَ يُهيجُ داءً؛دارويى نيست مگر اين كه بيمارى ديگرى را تحريك مى كند.كافي (ط - الإسلامية) ج‏8، ص 273 ، ح409 * * امام رضا عليه السلام :لَيسَ مِن دَواءٍ اِلاّ و َهُوَ يُهيجُ داءً؛دارويى نيست مگر اين كه بيمارى ديگرى را تحريك مى كند.كافي (ط - الإسلامية) ج‏8، ص 273 ، ح409 *

مقدمه

مقدمه

مقدمه
بسم الله الرحمن الرحيم
علم غذاشناسى از علومى است كه امروز توسعه بيشترى يافته و مورد علاقه عموم طبقات مردم قرار گرفته است .
اين علم در زمان قديم هم متداول بوده است . و بهترين سند آن ، كتابهايى است مانند ((مخزن الاويه )) و امثال آن كه در اين باره تدوين شده است . امروز غذاشناسان ، با الهام از اين كتب و تجربيات و زحماتى كه خود در اين قسمت به كمك آزمايشها متحمل گشته اند سبب تكميل و گسترش بيشتر اين علم شده اند.
البته اگر افراد اجتماع در حد استعداد خود نسبت به غذاها شناسايى پيدا كنند و به كار بندند بهمان اندازه به بهداشت عمومى كمك نموده و متقابلا به همان نسبت از مصرف داروها و مخارج هنگفت مربوط به آن و بيماريها كاسته خواهد شد.
اسلام همانگونه كه از هر نظر كامل است ، از نظر جنبه هاى بهداشتى نيز مكتبى غنى و نيرومند دارد. شاهد اين مدعا اسناد زنده اى است كه اين كتاب قسمتى از آنها را نشان خواهد داد.
راستى جاى شگفتى است كه در چهارده قرن قبل ، پيشوايان اسلام درباره يك گياه يا يك ميوه حقيقتى را بيان كرده اند كه در آن روز شايد باور كردنى نبوده اما امروز كه روز شكوفا شدن مطالب پيچيده و روشن گشتن حقائق نهفته است در پرتو آزمايشها و زحمات پى گير دانشمندان ، حقيقت آنها كاملا روشن گرديده است .
كدام دانشمند و محقق است كه بتواند حقايق علمى قرآن را درباره جنين و نطفه تا غرائز و فطرت ها و تابيولوژى و فيزيولوژى منكر شود؟
كدام دانشمندان و فيلسوف است كه نظريات اسلام را درباره سيارات و زمين و ساير كواكب آسمانى و طريقه گردش آنان را با ديده تحقير نگردد؟ بلكه همين نظريات زير بناى علوم و سرنخ دقتها و مطالعات دانشمندان تا زمان ما گرديده است و از همين نظر است كه ((انشتين ))در كتاب ((دنيايى كه من مى بينم ))(1) و بطور كلى مذهب را محرك تحقيقات و مطالعات علمى بشر ميداند بويژه مذهبى كه مرام و شعارش تفكر است ، همان تفكرى كه بالهاى قوى انسانها به سوى بهشت مينو سرشت علم و تحقيق معارف بشرى است (2)
تحركى كه اسلام براى بشريت بوجود آورد تنها مخصوص مسلمانان نبود بلكه شعاع و پرتو آن غرب را نيز فرا گرفت .
((دنياى اسلام در جهان مسيحى نفوذهاى گوناگون داشت اروپا از ديار اسلام ؛ غذاها، شربت ها، دارو، درمان ، اسلحه و نشانه هاى خانوادگى ؛ سليقه و ذوق هنرى ، صنعت و تجارت و قوانين و رسوم دريانوردى را فراگرفت ، و غالبا لغات آن را نيز از مسلمانان اقتباس كرد. ابن سينا و ابن رشد ازمشرق بر فلاسفه مدرسى اروپا پرتو افكندند...
اين نفوذ اسلامى از راه بازرگانى و جنگهاى صليبى و ترجمه هزاران كتاب از عربى به لاتين و مسافرت دانشجويى از قبيل ((كربرت ))و... به اندلس ‍ اسلامى انجام گرفت ))(3)
خوب است شاهد زنده را براى اثبات اين قسمت از كتب غذائى غربيها با اعتراف جالب آنان بنويسيم .
((لونس كاراليه )) ((اريك نيژل )) دكتر پروفسور لهارمو )) ((ليموندد دكسترت )) درباره شكر تيغال اينطور مى نويسد:
((بعقيده حكيم مؤ من (4)، شكر تيغال (5) ؛ خاصيت ملين و مسكن دارد. و براى حدت اخلاط و سوزش مرى و خشونت سينه و معالجه سرفه و صاف كردن آواز و رفع خشكى گلو و معده نافع است .
آزمايشها و تحيقات علمى امروز هم خواص درمانى و آثار شفابخش شكر تيغال را - همانطوريكه حكيم مؤ من نوشته است - تاءييد كرده ))(6)
از جمله چيزهاى كه به همراه علوم مسلمين از طريق جنگهاى صليبى از آسيا رفت ، گياهان مختلف بود همان نويسندگان مزبور ((لونس كاراليه ، اريك نيژل و... ))درباره گل گاوزبان ))مى نويسند:
گهواره اصلى ((گل زبان )) آسياى صغير بوده است كه امروز در همان جا بحالت وحشى و خودرو ميرويد در قرن شانزدهم ميلادى جنگ جويان صليبى كه از دمشق به اروپا گشتند تخم گل گاوزبان را به اروپا آورند و كشت كردند كشت گاوزبان به زودى در سراسر اروپا رواج يافت و حتى در قرن وسطى آنرا يكى از سبزيها خوردنى مثل جعفرى ميدانستند (7)
با توجه به اين مطالب ارزش و اهميت غذاشناسى در ميان دانشمندان اسلامى بويژه ايرانيان مسلم ميگردد. كتاب حاضر تطبيق و سنجشى است كه بين غذاشناسى اسلامى و عذاشناسى روز شده و در كنار آيات و روايات اسلامى كه تكيه گاه اساسى اين كتاب است به مقالات دانشمندان علوم بهداشتى و غذايى نيز اشاره شده كه خواننده با مطالعه آن وسعت و عظمت مكتب آسمانى اسلام پى ميبرد وبخوبى ميشود چگونه اولياء گرامى اين آئين در 14 قرن قبل نكات دقيق غذاشناسى و بهداشتى را به پيروان خود خاطر نشان كرده و براى مداواى مردم از آنها استفاده نموده اند.
انتخاب نام (( اسلام پزشك بى دارو )) براى اين كتاب به همين مناسبت است .
و منظور از ((پزشك بى دارو )) طبيب غذاشناسى است كه او به جاى آمپول ، قرص ، كپسول هاى رنگارنگ و احيانا شربتهاى تلخ ، بيمار را با غذاهاى لذيذ و ميوه هاى شيرين مدارا مى كند. دين مقدس اسلام چون اين روش را به مردم آموخته پس او پزشك بى دارو است . مطالب كتابى كه در دست شماست ، بيانگر همين حقيقت است .
قم - ارديبهشت 1373
احمد امين شيرازى