امام رضا عليه السلام :لَيسَ مِن دَواءٍ اِلاّ و َهُوَ يُهيجُ داءً؛دارويى نيست مگر اين كه بيمارى ديگرى را تحريك مى كند.كافي (ط - الإسلامية) ج‏8، ص 273 ، ح409 * * * امام رضا عليه السلام :لَيسَ مِن دَواءٍ اِلاّ و َهُوَ يُهيجُ داءً؛دارويى نيست مگر اين كه بيمارى ديگرى را تحريك مى كند.كافي (ط - الإسلامية) ج‏8، ص 273 ، ح409 * * امام رضا عليه السلام :اِثنانِ عَليلانِ أَبَدا : صَحيحٌ مُحتَمٍ و َعَليلٌ مُخَلِّط؛دوگروه هميشه مريضند، سالمى كه پرهيز میكند و مريضى كه پرهيز نمیكند. فقه الرضا ص 340

فصل هفتم : دستور العملها و توصيه هاى اخلاقى و بهداشتى ائمه (ع )

فصل هفتم : دستور العملها و توصيه هاى اخلاقى و بهداشتى ائمه (ع )

فصل هفتم : دستور العملها و توصيه هاى اخلاقى و بهداشتى ائمه (ع ) براى سلامتى جسم و روان و خانواده
كلمات قصار حضرت رسول اكرم صلى الله عليه وآله  
در موقع آسايش خدا را بشناس تا در موقع سختى ترا بشناسد. (587)
مومن بايد هشت صفت داشته باشد: 1 - وقار در حوادث سخت 2 - صبر به هنگام بليه 3 - شكر به هنگام گشايش 4 - قناعت به روزى اى كه خداى والا داده است 5 - به دشمنان ستم نكند 6 - مزاحم دوستان نشود 7 - تنش به رنج باشد 8 - مردم از او در آسايش باشند.(588)
وقتى خداوند بنده اى را دوست دارد، وى را مبتلا مى سازد و وقتى وى را كاملا دوست دارد، او را خاص خود سازد. گفتند چگونه او را خاص خود مى سازد، گفت مال و فرزندى براى او باقى نمى گذارد. (589)
وقتى خداوند بنده اى را دوست دارد، وى را مبتلا سازد تا تضرع او را بشنود.(590)
وقتى بنده اى در عمل كوتاهى كند، خداوند او را بغم مبتلا سازد. (591)
خداوند بنده مومن خود را به مرض مبتلا مى كند تا همه گناهان او بريزد. (592)
از قرض بپرهيزيد كه غم شب و ذلت روز است . (593)
(اى فقيران ) اگر بدانيد چه چيزها براى شما ذخيره شده ، بر آن چه نداريد غم نخواهيد خورد. (594)
غم بسيار مخور كه آن چه مقدر است مى شود و آن چه روزيت كرده اند به تو مى رسد. (595)
غمى چون غم قرض نيست و دردى چون درد چشم نيست . (596)
شيطانها صبحگاهان با بيرقهاى خود به بازار مى روند، و با هر كه زودتر به بازار رود داخل مى شوند و با هر كه ديرتر درآيد بيرون مى آيند. (597)
بامداد خود را با صدقه آغاز كنيد زيرا بلا از صدقه نمى گذارد.(598)
صبح زود در طلب روزى و حاجتهاى خود برويد، زيرا صبح خيزى مايه بركت و رستگاريست . (599)
روزى به خانه اى كه بخشش در آن هست از كارد بكوهان شتر نزديكتر است . (600)
خداوند كسى را كه در زندگى بخيل است و هنگام مرگ بخشنده مى شود دشمن دارد. (601)
بلا و بيمارى و غم كيفر دنياست . (602)
وقتى ديديد خداوند، فقر و مرض را بر بنده اى فرود آورد مى خواهد او را تصفيه كند. (603)
ساعت هاى مرض ساعتهاى گناه را نابود مى كند. (604)
تب گناهان را مى ريزد چنان كه درخت برگهاى خود را مى ريزد. (605)
آن كه در كار بيوه و يتيم بكوشد، چون مجاهد در راه خدا يا نمازگزار شب يا روزه دار روز است . (606)
شستن ظرفها و پاكيزگى حياط مايه غناست . (607)
دوستى پدر خويش را حفظ كن و رشته آن را مبر، كه خداوند نور تو را خاموش مى كند. (608)
سه دعا بدون شك مستجاب مى شود، دعاى ستمديده و مسافر و نفرين پدر در حق فرزند. (609)
از بيمارى كه بخوره مبتلا است بپرهيزيد چنان كه از شير مى گريزيد، اگر در دره اى فرود آمد شما در دره ديگر فرود آئيد. (610)
وقتى يكى از شما با همسر يا مملوك خويش نزديك شود بفرج او ننگرد كه مايه كورى است . (611)
موى سپيد را رنگ كنيد و چون يهوديان مشويد. (612)
خنده بسيار، دل را بميراند. (613)
خواب صبحگاهان ، مانع روزى است . (614)
پرخورى دل را سخت مى كند. (615)
انسان به سبب گناه از روزى محتوم ، محروم ماند و تقدير جز به دعا بر نگردد و عمر جز به نيكوكارى دراز نشود. (616)
نيكى با پدرو مادر عمر را افزون كند و دروغ روزى را كاهش دهد و دعا قضا را دفع كند. (617)
هر كه ميانه روى كند فقير نشود. (618)
سه چيز است كه بر هر مسلمانى لازم است : غسل جمعه و مسواك زدن و استعمال بوى خوش . (619)
با فقرا دوستى كنيد زيرا در روز رستاخيز دولتى بزرگ دارند. (620)
سه چيز مايه بركت است : فروش نسيه و قرض به يكديگر دادن و آميختن گندم به جو براى مصرف نه براى فروش . (621)
گرانى و ارزانى قيمتهاى شما به دست خداست . (622)
هر كه طفلى را تربيت كند تا لا اله الا الله گويد، خدا از او حساب نخواهد.(623)
سركشى طفل در دوران كودكى ، مايه فزونى عقل او در بزرگى است . (624)
بعضى گناهان هست كه نماز و روزه و حج و عمره آن را محو نمى كند، فقط گرفتارى در طلب معاش آن را نابود مى كند. (625)
وضو نصف ايمان است و مسواك كردن نصف وضو است . (626)
لباسهاى خود را تميز كنيد و موهاى خود را كم كنيد، مسواك بزنيد و آراسته و پاكيزه باشيد. (627)
وضو پيش از غذا فقر را ببرد و بعد از غذا وسواس را زايل كند و چشم را نيرو دهد.(628)
به وسيله زناشوئى روزى بجوئيد.(629)
احدى از شما ايستاده آب نياشامد.(630)
هر كس پيش از غذا اندكى نمك بخورد دفع مى كند خدا از او سيصد و سى نوع از بلاها و امراض را كه كوچكترين آن ها جذام است . (631)
گوشت مايه روييدن گوشت است و هر كس چهل روز لب به گوشت نزند، خوى او ناخوش خواهد شد. (632)
بد نداريد چهار درد را كه امان از چهار درد بزرگترند: 1 - بد نداريد زكام را كه امان از خوره است . 2 - بد نداريد دمل را كه امان از پيسى است . 3 - بد نداريد درد چشم را كه امان از كورى است . 4 - بد نداريد سرفه را كه امان از فلج است . (633)
پنج خصلت پيسى آورد: 1 - نوره كشيدن روز جمعه و چهارشنبه 2 - وضو و غسل با آبى كه در آفتاب گرم شده 3 - خوردن در حال جنابت 4 - جماع با زن حائض 5 - خوردن در سيرى .(634)
از كشمش دست برنداريد كه داراى اين خواص است : 1 - صفرا را مى شكافد 2 - بلغم را از بين مى برد 3 - پى را محكم مى كند 4 - رفع خستگى مى كند 5 - خلق را نيكو مى گرداند 6 - دل را پاك مى كند 7 - اندوه را برطرف مى كند. (635)
صرف يك درهم در خضاب ثوابش بهتر از خرج هزار درهم در راه خدا و در آن چهارده خاصيت است : 1 - باد گوش ها را ميراند 2 - ديده را روشن مى كند 3 - نرمه بينى را تازه مى كند 4 - دهان را خوشبو مى كند 5 - بن دندان را محكم مى نمايد 6 - سستى و لاغرى را مى برد 7 - وسوسه شيطان را كم مى كند 8 - فرشتگان را شاد مى نمايد 9- مومن را خرم و سرحال دارد 10 - كافر را خشمگين مى نمايد 11 - زينت است 12 - بوى خوش است 13 - برائت از عذاب قبر است 14 - منكر و نكير از آن شرم مى كنند.(636)
روز هفتم ولادت ، فرزندان خود را ختنه كنيد كه پاكتر و نظيفتر باشند و زودتر گوشت آنها روييده شود، زيرا زمين تا چهل روز از بول نبريده نجس ‍ است . (637)
با دست چرب ، شب را صبح نكنيد. اگر شيطان به شما صدمه زند، خودتان را بايد ملامت كنيد. (638)
هر كس ترك كند خوراك در شب را در شب شنبه و يكشنبه (دو شب )، از او مى رود (نيرويى ) كه تا چهل روز بر نمى گردد و جبران نمى شود. (639)
انگور را دانه دانه بخوريد، گواراتر است . (640)
زياد كن خوراك برنج را تا موجب زياد شدن علمت گردد.(641)
به زن باردار، ماهى كه در آن وضع حمل مى كند، خرما بدهيد فرزند او بردبار و پرهيزكار خواهد شد. (642)
خضاب كنيد كه بر جوانى و زيبايى شما مى افزايد. (643)
نه چيز فراموشى آورد: 1 - خوردن سيب ترش 2 - خوردن گشنيز 3 - پنير 4 - نيمخورده موش 5 - خواندن سنگهاى قبر 6 - راه رفتن بين دو زن 7 - افكندن شپش 8 - در گودى بالاى پشت گردن حجامت كردن 9- بول در آب ايستاده . (644)
دردها در سه درد و دواها در سه دوا، خلاصه مى شوند: خون ، صفرا و بلغم دردهايند، دواى خون حجامت ، دواى بلغم حمام كردن و درمان صفرا، راه رفتن است . (645)
خضاب كنيد به حنا كه موجب روشنايى بيشتر چشم و روييدن و تقويت مو و موجب خوش بويى بدن و آرامش بيشتر زن مى گردد.(646)
بهترين خضاب ها نزد خدا رنگ سياه است . (647)
هر كس به حمام رود و دارو بكشد و بعد از دارو از سر تا پا حنا بمالد، براى اوست امان از ديوانگى ، خوره ، پيسى و آكله تا نوره كشيدن ديگر.(648)
گرفتن ناخنها درد بزرگ را مانع شود و رزق را زياد كند. (649)
هركس حافظه اش را مى خواهد از عسل استفاده كند. (650)
خربزه مثانه را شستشو مى دهد و ادرار را زياد مى كند و سنگ را آب مى كند. (651)
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: يا على ! در اول و ميان و آخر ماه با همسرت نزديكى مكن كه جنون و جذام و بددماغى به او و بچه او به سرعت مى رسد، و بعد از ظهر مجامعت مكن كه اگر در آن وقت فرزندى شود، احول (چپ چشم ) باشد و شيطان با آن نقص در انسان خوشحال مى شود. (652)
پيامبر صلى الله عليه و آله نهى فرموده اند از حرف زدن در موقع آميزش با همسر، چون موجب لال شدن فرزند است . (653)
در حال ايستاده نزديكى مكن كه موجب شاشو شدن فرزند است در رختخواب . (654)
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: پاك نكنند (زن و شوهر)، خود را با يك دستمال كه موجب دشمنى بين آن ها خواهد شد. (655)
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: يا على ! نزديكى نكنيد با همسرتان با عشق زن ديگرى كه مى ترسم فرزند خنثى مونث و فاسد نصيبتان گردد.(656)
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: يا على ! در شب عيد فطر اگر فرزندى به وجود آيد، شرور از كار درآيد. (657)
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: يا على ! در شب عيد قربان با همسرت نزديكى نكن كه اگر نطفه فرزند منعقد شود، يا شش انگشت دارد يا چهار انگشت . (658)
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله يخ ميل مى كردند و اصحاب را مى فرمودند برايش فراهم آورند و مى فرمود كه : بيمارى دندانها (پيوره ) را از بين مى برد. (659)
پيغمبر صلى الله عليه و آله هميشه شانه را پس از شانه زدن زير سر مى گذاشتند و مى فرمود: شانه زدن ، وبا را از بين مى برد، و ريشها را از زير چهل مرتبه شانه مى زدند و از بالا هفت بار شانه مى كردند و مى فرمود: اين كار حافظه را زياد و دفع بلغم مى كند. (660)
پرهيز از خوردن دشولها، زيرا تحريك مى كند جذام (خوره ) را. (661)
كسى كه سر خود را با سدر بشويد، خداوند وسوسه شيطان را از او دور مى كند، و كسى كه وسوسه شيطان از او دور شد معصيت نمى كند، كسى هم كه معصيت نكرد داخل بهشت مى شود. (662)
طبق روايتى حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود: آيا به شما تعليم بدهم دوائى را كه جبرئيل تعليم كرده ، كه ديگر به دواى دكترى محتاج نشويد؟ اصحاب عرض كردند: بلى يا رسول الله ، آن حضرت فرمود: از آب باران بگيرند، هفتاد مرتبه (سوره حمد) و هفتاد مرتبه (سوره قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب فلق ) و هفتاد صلوات بر پيغمبر و آل پيغمبر و هفتاد مرتبه (سبحان الله ) بر آن بخوانند، و هفت روز متوالى هر صبح گاه و شامگاه از آن آب ميل كنند.(663)
نزد اهل مصيبت غذا خوردن ، از عمل اهل جاهليت مى باشد و سنت پيغمبر صلى الله عليه و آله در آن ، فرستادن طعام به خانه آن ها است . (664)
رسول خدا صلى الله عليه و آله چون به قبرستان مى گذشت ، مى فرمود:
السلام عليكم من ديار قوم مومنين ، و انا انشاالله بكم لا حقون . (665)
رسول خدا صلى الله عليه و آله در زيارت اهل قبور، سه بار مى فرمود: (السلام عليكم يا اهل الديار) و بعد سه مرتبه مى فرمود: (رحمكم الله ). (666)
(بخش دوم ) كلمات قصار حضرت على عليه السلام  
حجامت تن را سالم و خرد را محكم كند.
شستن سر با خطمى چرك را ببرد و كثافتها را پاك كند.
شستن دستها پيش از خوردن و پس از آن فزونى روزى است .
جويدن كندر دندانها را سخت سازد و بلغم را ببرد و نيز بوى دهان را ببرد.
در مسجد نشستن پس از سپيده دم تا برآمدن خورشيد براى طلب روزى ، از مسافرت در زمين موثرتر است .
خوردن به ، توانائى دل ناتوانست و معده را پاك كند و دل را بپالايد و ترسو را شجاع كند و فرزند را خوب كند.
خوردن 21 دانه كشمش سرخ به ناشتا در هر روز هر مرضى را به جز موت دفع كند.
روزه سه روز در هر ماه با روزه همه ماه شعبان وسوسه سينه و پريشانيهاى دل را مى برد.
استنجاء با آب سرد بواسير را قطع مى كند.
مسلمان بسوى قبله تف نكند و اگر از فراموشى كرد، بايد از خدا آمرزش ‍ خواهد.
كسى از شما در راه غائط نكند و از پشت بام در هوا ادرار نكند و نه در آب جارى ، و هر كه چنين كرد و آسيب ديد نبايد جز خود را سرزنش كند، زيرا آب اهلى دارد، و هوا هم اهلى دارد.
آن چه از سفره بيفتد، بخوريدش كه درمان هر دردى است باذن خدا، براى كسى كه قصد شفا بدان كند.
صله رحم كنيد، گرچه به سلامى باشد.
بفرزند خود شيرزن زناكار و ديوانه ندهيد، كه شير واگير دارد.
بسيار استغفار كنيد كه روزى آور است .
سجده را طول دهيد، كه هر كه طولش دهد فرمانبر است و نجات يابد.
هر كه چشمش درد مى كند بايد آية الكرسى بخواند، و معتقد باشد كه بهتر مى شود، به راستى كه درمان گردد انشاء الله .
از گناهان خوددار باشيد، كه هيچ گرفتارى و نقصان روزى نيست ، مگر به وسيله گناه ، تا برسد به خراش و پيشامد بدو مصيبت ، زيرا خدا جل ذكره مى فرمايد:
(هر آن آسيب كه به شما رسد، در برابر آن چه است ، كه به دست خود كنيد، از بسيارى هم گذشت مى شود). (667)
هر كه به روزى كم خدا راضى است ، خدا هم به عمل كم او راضى است .
تا توان داريد كار خوب كنيد كه از مردن بد جلوگيرد.
هر كدامتان بخواهد بداند مقامش در نزد خدا چيست ، بنگرد در برابر گناهان چه وضعى دارد.
هرگاه مسلمانى ناتوان شود، گوشت را با شير بخورد، كه خدا نيرو را در اين دو قرار داده . (668)
بسيار به خانه خدا نگاه كنيد، زيرا خداوند صد و بيست نظر رحمت نزد خانه محترم خود دارد، كه شصت از آن طواف كنندگان ، و چهل از آن نمازگزاران ، و بيست از آن نگاه كننده ها است .
بر چهره چهارپايان نزنيد، زيرا كه آن ها براى پروردگار خود تسبيح مى كنند.
هر كدام از شما در سفر راه را گم كرد يا ترسيد، فرياد زند (يا صالح اغثنى ) اى صالح به دادم برس ، زيرا در ميان برادران جن شما، كسى است كه چون آواز را بشنود، پاسخ دهد و گمشده را به راه رساند و چهار پايش را نگه دارد.
هر كدام از شما از غرق ترسد بايد بگويد:
بسم الله مجريها و مرسيها ان ربى لغفور رحيم ، بسم الله الملك القوى و ما قدروا الله حق قدره و الارض جميعا قبضته يوم القيمة و السماوات مطويات بيمينه سبحانه و تعالى عما يشركون .
هر كه از عقرب ترسد بايد بخواند:
سلام على نوح فى العالمين . انا كذلك نجزى المحسنين . انه من عبادنا المومنين . (669)
بيماران خود را با صدقه درمان كنيد و اموال خود را با زكات محفوظ سازيد.
كسى از شما ايستاده آب ننوشد، كه باعث دردى مى شود كه درمان ندارد، مگر خدا عافيت دهد.
هر كه تا آفتاب برآيد، ده بار قل هو الله احد و ده بار انا انزلناه و ده بار آية الكرسى بخواند، مالش را از آن چه بر آن مى ترسد حفظ كند.
در آغاز خوراكتان نمك باشد و پايانش با نمك ، و اگر مردم خاصيت نمك را مى دانستند، آن را بر ترياق ترجيح مى دادند، و هر كه خوراكش را بدان آغاز كند، خدا هفتاد درد از او ببرد، كه جز خداوند آن ها را نداند.
بر شما باد به جامه ضخيم ، زيرا هر كه جامه اش نازك است ، دينش نازك است .
در برابر خداى عز و جل نايستد كسى از شماها در حالى كه جامه بدن نما پوشيده باشد.
هر كه مست كننده نوشد، چهل شب نمازش قبول نيست .
كدو بخوريد كه مغز را بيفزايد.
دو مرد يا دو زن باهم در زير يك بستر نخوابند و هر كه اين كار كرد ادب و تعزير شود.
دوست دارم مومن هر پانزده روز يكبار نوره كشد.
ماهى كمتر بخوريد كه بدن را آب كند، و بلغم را بيفزايد، و نفس را سخت كند. ت
جرعه جرعه نوشيدن شير درمان هر دردى است ، جز مرگ .
انار را با پيهش بخوريد كه معده را شستشو كند و دل را زنده كند و وسوسه شيطان را ببرد.
كاسنى بخوريد كه هر بامداد، يك قطره بهشتى دارد.
آب باران بنوشيد كه پاك كننده تن ودافع بيماريها است .
سياه دانه درمان هر دردى است جز زهردار.
گوشت گاو درد است ، و شيرش درمان .
كام فرزندان خود را با خرما برداريد، رسول خدا صلى الله عليه و آله با حسن و حسين چنين كرد.
هر كدام شما خواست با زنش درآيد، او را شتابزده نكند و درنگ كند تا او هم مانند خودش بر سر شهوت آيد و تحريك شود.
هرگاه يكى از شما زنى ديد كه از او خوشش آمد، برود نزد همسرش ، زيرا او هم دارد هر آن چه آن زن دارد و او ديده است ، و مبادا شيطان را به دل خود راه دهد. و ديده خود را از زن بيگانه باز دارد. و اگر هم زن ندارد، دو ركعت نماز بخواند و خدا را بسيار حمد كند.
هر كدام از شماها خواست به زنش درآيد،بايد كم سخن گويد كه سخن اين هنگام باعث لالى (فرزند) مى شود.
هيچ كدام از شماها بدرون فرج زنش نگاه نكند كه مايه پيسى شود.
از حجامت در روز چهارشنبه و روز جمعه بپرهيزيد، زيرا روز چهارشنبه نحس مستمر است و دوزخ در آن روز آفريده شده ، و در روز جمعه ساعتى است كه هر كه در آن حجامت كند حتما بميرد. (670)
(بخش سوم ) توصيه و سفارشات حضرت امام رضا عليه السلام براى سلامت تن و روان حالات طبيعى انسان در ادوار عمر(671)
بدان خداوند عالم حالات آدمى را كه بر آن ها ساخته شده ، و به آن احوال متصرف در حيات و زندگانى است ، چهار بخش قرار داده است .
حالت اول 
از پانزده سالگى تا بيست و پنج سالگى كه جوانى و خوبى و طراوت او در اين دوره از عمر است ، و در اين مدت خون در مزاج او بر ساير اخلاط (672) غالب است .
حالت دوم 
حالت دوم از بيست و پنج سالگى است تا به سى و پنج سالگى ، در اين قسمت از عمر غلبه با صفرا است كه به نهايت شدت و قوت مى رسد. بر همين حالت به سر مى برد تا اين دوره سپرى شده به حالت سوم برسد.
حالت سوم 
اين حالت از سى و پنج سالگى شروع مى شود و به شصت سالگى ختم مى گردد. در اين دوره از عمر ساير اخلاط مغلوب مره سوداء است . اين دوره روزگار حكمت و پند و اندرز و معرفت و عبرت و انتظام امور زندگى و صحت نظر در عواقب امور و دورانديشى است . در اين دوره رايش صادق و متين ، دلش محكم و ثابت است ، و تصرفات حيات ، او را دگرگون نمى سازد.
حالت چهارم 
پس آن گاه داخل در حالت چهارم مى شود. در اين سن بلغم بر ساير اخلاط غلبه پيدا مى كند. و اين حالتى است كه به چيزى تغيير نمى كند،مگر پيرى و ناتوانى ، تلخى زندگى ، كم شدن نيرو، فساد و بى نظمى . نشانه اين حالت آن است كه حافظه كم و فراموشى زياد مى شود و شخص چيزها و كسانى را كه به آن مربوط بوده نمى شناسد. در حضور مردم چرت مى زند، هنگام خواب بيدار مى ماند و موقع بيدارى خوابش مى برد. روش و عادت ديرين خود را از دست مى دهد، آب جلوه او خشك مى شود، از قدرت روئيدن ناخن و موى او كاسته مى گردد. بلغم سرد و خشك است ، سردى و خشكى همان معناى مرگ و فناى اجسام مى باشد. جسم بر اثر غلبه قوه بلغميه نيروى خود را از دست مى دهد و نابود مى گردد.
غلبه اخلاط بر چهار قسمت از بدن 
خداوند طبايع را بر چهار جزء بدن تقسيم كرد:
1 - خون را بر سرو صورت و چشمها و گوشها و بينى و دهان و دماغ مسلط كرد. 2 - بلغم را بر سينه با نيروى باد غلبه داد. 3 - صفرا را بر دنده هاى پهلو غالب كرد. 4 - سودا را بر شكم و امعاء و احشاء تسلط داد. (673)
علاج بلغم 
هر كس مى خواهد بلغم را از خود دور كند، هر روز در اول ساعت آن ، چيزى از جوارش حريف ميل كند، حمام زياد برود، و كار آميزش با زنان را بسيار كند. در آفتاب بسيار بنشيند و از غذاهاى سرد و مرطوب پرهيز كند. (674)
علامه مجلسى قدس سره مى فرمايد: مراد از جوارش حريف ، جوارش ‍ فلافلى است ، كه مشتمل است بر فلفل و دارا فلفل .
علاج زرداب  
كسى كه مى خواهد آتش صفرا را در خود خاموش كند، هر روز مقدارى از چيزهائى كه خنك و رطوبى است ميل كند، و بدن خود را استراحت بدهد، و كمتر حركت كند و به چيزهائى كه از ديدن آن ها خشنود مى شود بسيار نگاه كند. (675)
علاج سودا 
كسى كه مى خواهد سودا را بسوزاند پس بر او باد به زياد قى كردن و فصد عروق و مداومت نوره . (676)
علل برخى از بيماريها(677) 
داخل شدن به حمام با شكم پر مورث قولنج مى گردد.
غسل كردن با آب سرد، بعد از خوردن ماهى باعث فلج مى شود.
خوردن ترنج در شب چشم را چپ و احوال مى كند.
جماع با زن حائض طفل را به خطر جذام مى اندازد.
بول نكردن بعد از عمل مجامعت مولد سنگ مثانه مى گردد.
جماع بعد از جماع بدون اين كه غسلى در ميان فاصله شود، طفل را به جنون نزديك مى كند.
خوردن گوشت خام مولد كرم معده در شكم است .
خوردن انجير توليد شپش مى كند، در صورتى كه گنديده و سياه شده باشد.
خوردن آب سرد بعد از طعام گرم دندان را فاسد و خراب مى كند.
هنگامى كه خواستى به حمام بروى و دچار سردرد و زكام نشوى ، قبل از فرو رفتن در آب ، پنج جرعه آب گرم تميز بنوش كه باذن خداوند متعال از سردرد و درد شقيقه سالم ميمانى و گفته شده كه پنج كشف آب گرم نيز بر روى سر ريخته شود.
پيشگيرى از بعضى بيماريها(678) 
هر كس مى خواهد از درد مثانه شكايت نكند، بول خود را نگه ندارد هر چند بر روى اسب باشد.
كسى كه مى خواهد به آزار شكم مبتلا نشود، در ميان طعام خوردن آب ننوشد، زيرا آب خوردن در بين غذا رطوبت بدن را زياد و معده را ضعيف مى گرداند، رگهاى بدن بهره خود را از غذا نمى گيرند، و غذا در معده تحليل نمى رود.
كسى كه مى خواهد به سنگ مثانه و حبس البول دچار نشود، موقع انزال جلوى منى را نگيرد و كار مجامعت را طولانى نكند.
كسى كه مى خواهد، حافظه اش قوى شود، صبح ها ناشتا نزديك هفتاد مثقال زبيب (679) بخورد.
كسانى كه به نيروى حفظ بيشترى احتياج دارند، هر روز سه قطعه زنجبيل كه با عسل مربا شده ، بخورند و نيز مقدارى خردل با غذاى خود مصرف كنند.
كسى كه مى خواهد ناخنهاى او نتركد و زرد نشود و اطراف ناخنهايش ‍ سالم بماند، ناخنهايش را در هر پنجشنبه يكبار بگيرد، و روز ديگرى را براى اين كار اختيار نكند.
هر كه مى خواهد به گوش درد مبتلا نباشد، هنگام خوابيدن مقدارى پنبه در سوراخ گوش خود بگذارد.
هر كس بخواهد در دوره زمستان زكام را از خود دور بيند، هرروز سه لقمه از غذاى عسل ميل كند.
عسلى كه بوئيدن آن توليد عطسه مى كند، و آن ها كه نوشيدنش مسكر و مستى مى آورد، و آن هائى كه چشيدنش گلو و مرى را مى سوزاند، اين انواع از عسل خوب نيست ، بلكه سم و كشنده است .
كسانى كه از زكام درايام تابستان ناراحتند، هر روز يك خيار بخورند و از نشستن در آفتاب پرهيز كنند.
كسى كه مى خواهد غذايش تحليل برود و از آن ضررى نبيند، اول به طرف راست بخوابد و سپس به سمت چپ بغلطد تا بخواب رود.
دستورات مقاربت با همسر(680) 
در اول شب چه زمستان و چه تابستان باشد، با زنان نزديكى مكن ، زيرا در اول شب معده و عروق پر است و در اين حال مجامعت ناپسند است .
جماع با شكم پر در اول شب موروث بيمارى قولنج و فالج و لقوه و نقرس و سنگ و تقطير بول و فتق و ضعف چشم و كم نورى مى شود.
پس وقتى كه اراده اين كار داشتى ، خوب است آخر شب را بدان اختصاص دهى ، اين وقت براى بدن صلاحيتش بيشتر است و در توليد نسل بيشتر مايه اميدوارى است ، و عقل مولد را تيزتر مى گرداند، يعنى فرزندى را كه خدا بخواهد به آن ها بدهد.
با زنان مياميز مگر پاك باشند، چون از كار فارغ شدى فورى بر پا مايست و منشين ، بلكه قدرى به سمت راست خود بخواب يا تكيه كن ، آن گاه براى دفع بول از جاى برخيز، اين كار به اذن خداى متعال تو را از سنگ مثانه تامين خواهد داد.
پس از خاتمه كارها غسل كن و همان ساعت قدرى موميائى با شربت عسل يا عسل كف گرفته بياشام ، خوردن اين شربت كسرى تو را از ناحيه جماع جبران مى كند.
بايد دانست كه آميزش با زنان از نظر وقت ، هنگامى كه ماه در برج حمل و دلو است نيكو است و از آن بهتر وقتى است ، كه ماه در برج ثور باشد، زيرا ثور شرف ماه است .
(بخش چهارم ) دستورات بهداشتى ساير ائمه عليهم السلام  
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: نيم خورده مومن شفاى هفتاد درد است .
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: نان را در زير كاسه مگذاريد.
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: براى صاحب اسهال و سل برنج نيكوست ، و دردها را از بدن مى كشد.
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: سويق (آرد بوداده ) به وحى الهى ساخته شده است ، و گوشت را مى روياندو استخوان رامحكم مى كند و خوراك پيغمبرانست . و قاروت (681) خشك ، پيسى را زايل مى گرداند و اگر سه كف سويق خشك ناشتا خورده باشد، بلغم و صفرا را برطرف مى كند. سويق هفتاد نوع بلا را دفع مى كند، و هر كه چهل صباح بخورد، كتفين او از قوت پر مى شود. سويق عدس تشنگى را زايل مى كند و معده را قوت مى دهد و صفرا را فرو مى نشاند، و معده را پاك مى كند و هفتاد درد را دواست و هيجان خون و حرارت را برطرف مى كند.
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: گوشت گاو پيسى را زايل مى كند.
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: سه چيز است كه بدن را خراب مى كند و بسيار باشد، كه آدمى را بكشد، 1 - خوردن گوشت قديد (گوشت خشك شده ) 2 - با معده پر به حمام رفتن 3 - جماع با زنان پير
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: پيغمبرى از پيغمبران به حق تعالى از ضعف و كمى قوت جماع شكايت نمود، حق تعالى او را امر فرمود بخوردن هريسه (682)
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: كاسنى سبزى حضرت رسول صلى الله عليه و آله است و بادروج (683) سبزى اميرالمومنين عليه السلام و برگ خرفه سبزى حضرت فاطمه عليها السلام است .
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: سنجد مغزش گوشت را مى روياند و پوستش پوست را مى روياند، و استخوانش ، استخوان را، و خوردن سنجد، گرده ها را گرم مى كند و معده را دباغى مى كند، و امان مى دهد از بواسير و از تقطير بول ، ساق پا را قوت مى دهد و رگ خوره را قطع مى كند.
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: جماع مكن در اول ماه و ميان ماه و آخر ماه كه باعث مى شود سقط فرزند شود، و نزديك است كه اگر فرزندى بهم رسد، ديوانه باشد يا صرع داشته باشد، نمى بينى كسى را كه صرع مى گيرد، اكثر آن است كه يادر اول ماه يا در آخر ماه مى باشد.
حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: هر كه در حالت خضاب باز زن خود جماع كند، فرزندى كه به هم رسد، مخنث باشد.
در حديثى از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه : حضرت شريك شدن شيطان را در نطفه آدمى بيان كردند و بسيار عظيم شمردند، راوى گفت كه چه بايد كرد كه اين واقع نشود فرمود: هرگاه اراده جماع داشته باشى بگو:
بسم الله الرحمن الرحيم الذى لا اله الا هو بديع السموات و الارض ، اللهم ان قضيت منى فى هذه الليلة خليفة فلا تجعل للشيطان فيه شركا و لا نصيبا و لاحظا و اجعله مومنا مخلصا مصفى من الشيطان و رجزه جل ثناوك .
حضرت امام محمد تقى عليه السلام فرمود: زنى كه خوش حيضش بند نشود، سويق به او بخورانيد تا بند شود.
حضرت امام محمد باقر عليه السلام فرمود: بنى اسرائيل به حضرت موسى عليه السلام از پيسى شكايت كردند، كه در ميان ايشان بسيار شده بود. حق تعالى وحى نمود به حضرت موسى ، كه امر كن ايشان را كه گوشت گاو را با چغندر بخورند.
حضرت امام محمد باقر عليه السلام فرمود: چون اراده جماع كنى ايندعا را بخوان : اللهم ارزقنى ولدا و اجعله تقيا زكيا ليس فى خلقه زيادة و لا نقصان و اجعل عاقبته الى خير. (684)
حضرت امام موسى عليه السلام فرمود: گوشت كبك ساق پا را قوى مى گرداند و تب را دور مى كند.
حضرت امام موسى عليه السلام فرمود: هر كه در روز جمعه يك انار بخورد، تا چهل روز دلش را روشن كندو اگر دو تا بخورد تا هشتاد روز، و اگر سه تا بخورد تا صدو بيست روز وسوسه شيطان را از او دور گرداند، و هر كه وسوسه شيطان از او دور شود معصيت خدا نكند، و هر كه معصيت خدا نكند داخل بهشت شود.
حضرت امام موسى عليه السلام فرمود: خوردن سيب نافع است ، براى زهر و سحر و استيلاى اجنه و غلبه بلغم ، و هيچ چيز منفعتش از آن تندتر نيست .
حضرت امام موسى عليه السلام فرمود: خوردن سيب ترش و گشنيز باعث فراموشى است .
حضرت امام موسى عليه السلام فرمود: چهار چيز است كه از وسواس ‍ شيطان است : 1 - خوردن گل 2 - گل را به دست خورد كردن 3 - ناخن را به دندان گرفتن 4 - ريش را بدندان جويدن .
(بخش پنجم ) اختيارات ايام ماه قمرى  
سيد بن طاووس قدس سره از حضرت ابى عبدالله امام جعفر عليه السلام در مورد كيفيت و مناسبتهاى ايام ماه قمرى اين گونه روايت نموده است كه : حضرت مى فرمايند:
روز اول ماه قمرى  
حضرت عليه السلام مى فرمايند: روز اول ماه روز مباركى مى باشد، و حق تعال عظم شانه در اين روز حضرت آدم عليه السلام را خلق فرمود.
و اين روز براى طلب حوائج ، داخل شدن بر سلطان ، طلب علم ، تزويج ، سفر، خريد و فروش و گرفتن مركب مبارك مى باشد. و ايضا در روايت ديگر فرمود: در اين روز در طلب حوائج خود شتاب كن و هر چه را كه مى خواهى از طلب حوائج انجام بده ، (انشاالله خوب است ).
روز دوم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز، روز زنان و تزويج مى باشد، و در اين روز حضرت حوا از حضرت آدم عليه السلام خلق شد و خداوند عز ذكره او را با حضرت آدم عليه السلام تزويج فرمود ؛ و اين روز براى بناى منازل ، نوشتن قرارداد، اختيار نمودن امور، سفر و طلب حوائج صلاحيت دارد. كسى كه در اين روز مريض شود بيمارى او خفيف خواهد بود و اگر در انتهاى روز مريض شود با بيمارى خود كوشش خواهد نمود. و در روايت ديگر است كه در اين روز تزويج كن و خريد و فروش نما، و از كارگزاران سلطان در اين روز بپرهيز و حوائج خود را در آن طلب كن كه اين روز براى طلب حاجت موافق مى باشد.

روز سوم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نحس مستمرى مى باشد، پس در اين روز از سلطان بپرهيز و خريد و فروش ، طلب حوائج و معامله اى در اين روز انجام مده ، و با كسى شريك نشو و در اين روز لباس حضرت آدم و حوا عليهماالسلام سلب شد و از بهشت خارج شدند. و در اين روز شغل خود را اصلاح و تدبير امور منزلت قرار بده و اگر براى تو ممكن بود كه از منزل خارج نشوى اين كار را بكن . كسى كه در اين روز فرار كند، دستگير مى شود، و مريض در اين روز با مرض خود مى كوشد و اين روز جدا روز سنگينى مى باشد.
روز چهارم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روزى است كه هابيل در آن متولد شد و اين روز مناسبى براى صيد و زرع مى باشد و سفر در آن مكروه است و به مسافر در اين روز از قتل و سلب و بلا و مصيبت ترسيده مى شود: و در اين روز بناء ساختمان و گرفتن وسائط نقليه خوب است و كسى كه در اين روز فرار كند طلب او مشكل است ، و به كسى پناهنده مى شود كه او را مانع مى نمايد و كسى كه در اين روز سفر كند به مشقت راه دچار مى شود؛ و در روايت ديگر است كه اين روز مباركى براى تزويج مى باشد.
روز پنجم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روزى است كه قابيل شقى و تيره بخت در آن متولد شد، و دراين روز بود كه برادر خود را كشت و صداى ويل و واى بر خود خواند، و او اولين كسى بود كه از اولاد آدم در زمين گريه كرد، و ملعون بود ؛ و اين روز نحس مستمرى است ، پس در آن به كارى ابتدا نكن ، و به اصلاح يا تعمير وسيله نقليه بپرداز.
سلمان فارسى رحمة الله عليه گويد: در اين روز حاجتى را طلب مكن و با سلطانى ملاقات نداشته باش كه اين روز سنگينى مى باشد.
روز ششم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نيكويى براى تزويج مى باشد، و براى حوائج و سفر در خشكى و دريا مبارك است . و كسى كه در اين روز مسافرت نمايد، به سوى خانواده اش بر مى گردد با آن چه به آن علاقه مند و طالب بوده است . و اين روز خوبى براى خريدن وسائط نقليه مى باشد، و كسى كه در اين روز گم شد يا بگريزد پيدا مى شود، و كسى كه در اين روز مريض شود بهبود مى يابد.
و در روايت ديگر است كه اين روز، روز خوبى است و بدبختى در آن نيست ، و براى تزويج ، صيد، طلب معاش ، و هر جاجتى كه بخواهى صلاحيت دارد.
روز هفتم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز اختيار شده اى مى باشد. پس هر چه مى خواهى در اين روز انجام بده ، و آن چه را كه مى خواهى معالجه كن . كسى كه در اين روز كتابتى انجام دهد، به مهارت آن را به اتمام مى رساند. و كسى كه در اين روز ساختمان ، كاشتن و نخل زدن را شروع نمايد امر او پسنديده خواهد شد. و در روايت ديگر است كه اين روز، روز خوبى است و در آن بدبختى نيست و براى هر حاجت و امرى صلاحيت دارد.
روز هشتم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالحى براى هر حاجتى ، از خريد و فروش و غيره مى باشد. و كسى كه در اين روز بر سلطان وارد شود حاجتش نزد او روا مى گردد. و در اين روز سوار شدن بر كشتى و نيز سفر كردن ، خروج براى جنگ و نوشتن قرار داد كراهت دارد. كسى كه در اين روز گم بشود، راهنمائى نمى شود مگر به سختى .
روز نهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز سبكى مى باشد از اول تا آخر آن براى هر امرى كه بخواهى ، و كسى كه در اين روز سفر نمايد، مال نصيب او شده و خير مى بيند، پس در اين روز به عمل و كارها شروع كن و در اين روز وام بگير و به كشت و زرع و نشاندن درخت شروع كن . كسى كه در اين روز بجنگد غلبه مى نمايد، وكسى كه در اين روز مريض بشود، مرض او سنگين خواهد بود و كسى كه در اين روز گم بشود امكان و قدرت دستيابى بر او خواهد بود.
روز دهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالحى مى باشد و حضرت نوح عليه السلام در آن متولد شد و اين روز براى خريد و فروش و سفر صلاحيت دارد. كسى كه در اين روز چيزى گم كند آن را مى يابد و براى مريض در اين روز مستحب است كه وصيت نمايد، و در اين روز قراردادها نوشته مى شود و كسى كه در اين روز فرار كند، به او دست يافته مى شود و در زندان حبس ‍ مى گردد.
روز يازدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روزى است كه شيث بن آدم عليه السلام در آن متولد شد. صالح است براى ابتدا به انجام كار، و خريد و فروش و سفر، و بايد اجتناب نمود از دخول بر سلطان ، و كسى كه در اين روز بيمار شود، نزديك باشد كه بهبودى يابد، و كسى كه در اين روز گم شود سالم مى ماند.
روز دوازدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالح و مناسب است براى تزويج و باز كردن و افتتاح مغازه و شروع شركت و سوار كشتى يا قايق شدن . و بايد تجنب و دورى نمود از وساطت بين مردم ، و كسى كه در اين روز بيمار شد به سرعت بهبودى مى يابد.
روز سيزدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نحسى مى باشد و هر امرى در آن مكروه است و در اين روز از خصومت و ستيز كردن و حكم و ملاقات با سلطان و غير او مانند مسئولين امر بپرهيز. و به سر خود روغن نمال و سر را نتراش ، و كسى كه در اين روز گم شود يا فرار كند سالم مى ماند.
روز چهاردهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالح و نيكويى براى هر چيزى مى باشد، و مناسب است براى طلب علم و خريد و فروش و قرض دادن و قرض گرفتن و سوار شدن كشتى و قايق ، و كسى كه دراين روز فرار كند دستگير مى شود، و كسى كه مريض شود بهبودى يابد انشاء الله .
روز پانزدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز در هر امرى پرهيز بشود، مگر كسى كه مى خواهد قرض بگيرد يا قرض بدهد. كسى كه دراين روز مريض ‍ شود به سرعت بهبودى يابد و كسى كه بگريزد در مكان غريبى دستگير شود.
روز شانزدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نحسى مى باشد. كسى كه در پايان روز سفر كند هلاك گردد و مكروه است ، و ملاقات با سلطان در اين روز مكروه است و صلاحيت دارد براى تجارت و خريد و مشاركت و خروج به سوى دريا و بناها، كسى كه در اين روز گم شود سالم مى ماند و كسى كه مريض شود سريعا بهبودى يابد.
روز هفدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز متوسط الحالى مى باشد، در آن از خصومت و ستيز كردن بپرهيز و كسى كه در اين روز چيزى را قرض بدهد، به او پس داده نمى شود و اگر هم برگردد بايد براى بازگرداندن آن كوشش و سختى نمايد ؛ و كسى كه در اين روز قرض بگيرد آن را باز نمى گرداند.
روز هيجدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز سعيد و صالحى براى هر چيزى ، از خريد و فروش ، سفر و زراعت مى باشد. كسى كه در اين روز با دشمنش ‍ پيكار نمايد، بر او پيروز مى گردد، و كسى كه در اين روز بيمار شود به زودى بهبودى مى يابد.
روز نوزدهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز سعيد و مباركى مى باشد و اسحاق عليه السلام در آن متولد شد، و روز صالحى براى سفر، معاش ، حوائج ، تعلم علم و خريد وسائط نقليه مى باشد.
روز بيستم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز متوسط الحالى مى باشد، و براى سفر، حوائج ، بناء ساختمان ، بنيانگذارى ساختمان و بناء، درو نمودن زراعت ، نشاندن درخت و گرفتن وسيله نقليه صلاحيت دارد.كسى كه در اين روز مريض شود مرضش سخت خواهد شد. كسى كه در اين روز گم شود امر او مخفى و نامعلوم مى گردد.
روز بيست و يكم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نحسى مى باشد، حاجتى را در آن طلب نكن و در اين روز از سلطان پرهيز نما، و كسى كه در اين روز سفر كند بر نمى گردد و بر او نرسيده شود.
روز بيست و دوم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روزصالحى براى حوائج و خريد و فروش مى باشد و صدقه در اول قبول مى شود، و كسى كه در اين روز بر سلطان داخل شود حاجت او برآورده مى شود، و كسى كه در اين روز بيمار شود به زودى بهبودى يابد، و كسى كه به سفر برود با عافيت باز مى گردد.
روز بيست و سوم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالحى مى باشد و يوسف عليه السلام در آن متولد شد، و روز خفيفى است و در آن حاجات ، تجارت ، تزويج و داخل شدن بر سلطان طلب شود، و كسى كه در آن مسافرت كند سود برده و خيرى به او مى رسد.
روز بيست و چهارم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نحسى است براى هر امرى كه بخواهد، و فرعون ملعون در آن متولد شد، و اگر كسى در اين روز مريض ‍ بشود مرضش طولانى خواهد شد.
روز بيست و پنجم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز نحسى مى باشد، پس در آن حاجتى طلب نكن و خودت را در آن حفظ نما، كسى كه در اين روز بيمار شود سختى مى كشد.
روز بيست و ششم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روزى است كه موسى عليه السلام عصايش را به دريا زد و دريا شكافت ، و روزى است صالح براى مسافرت و براى هر امر كه بخواهى ، مگر تزويج ، پس كسى كه امروز تزويج نمايد، بين ايشان جدائى خواهد افتاد، چنان چه دريا براى موسى عليه السلام از هم جدا شد.
روز بيست و هفتم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالحى براى هر امر و حاجتى مى باشد، و براى ساير احوال سبك است .
روز بيست و هشتم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالح و مباركى براى هر امر و حاجتى است و روز تولد يعقوب عليه السلام مى باشد.
روز بيست و نهم ماه قمرى 
حضرت عليه السلام مى فرمايند: اين روز صالحى مى باشد و براى ساير امور و حوائج و اعمال ، سبك است . كسى كه در اين روز مسافرت نمايد مال زيادى نصيب او مى گردد، و كسى كه در اين روز بيمار شود سريعا بهبودى مى يابد و وصيتى را در اين روز ننويس كه مكروه است .
روز سيم ماه قمرى  
حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مى فرمايند: اين روز خوبى براى خريد و فروش و تزويج مى باشد و در آن مسافرت نكن . كسى كه در اين روز فرار كند دستگير شود و كسى كه چيزى را گم كند، آن را پيدا خواهد نمود و كسى كه در اين روز چيزى قرض كند سريعا آن را پس مى دهد. (685)
(بخش ششم ) ذكر فصول دوره سال در ماههاى رومى و روسى (686)
فصل بهار: ماه آزار، ماه نيسان ، ماه ايار 
ماه آزار(687) 
فصل بهار روح زمانها است ، و اول آن ماه (آزار) است و شماره روزهايش ‍ سى و يك روز است . در اين ماه شب و روز پاكيزه است ، زمين نرم مى شود، غلبه بلغم از بين مى رود و خون به هيجان مى آيد. در اين ماه غذاهائى كه خورده مى شود بايد سبك و لطيف باشد، غالبا خوراك در اين ماه از گوشت و تخم مرغ نيم برشت نبايد عارى باشد.
از خوردن سير و پياز و ترشى تا اندازه اى در اين ماه بايد پرهيز كرد. نوشيدن مسهل و استمال فصد و حجامت (688) در اين ماه پسنديده است .
ماه نيسان 
نيسان سى روز است . در اين ماه روزها بلند مى شود، مزاج فصل بهار در آن نيرومند مى شود، خون به جنبش مى آيد و بادهاى شرقى در آن وزيدن مى گيرد. در اين ماه خوردن كباب و گوشتى كه با سركه به عمل بيايد و گوشت شكار مفيد است . عمل مجامعت در اين ماه مناسب است . ماساژ بدن در حمام به وسيله روغن نيكو است ، و آب ناشتا خوردن در اين ماه خوب نيست . بوئيدن رياحين و طيب (689) بسيار پسنديده است .
ماه ايار 
ايار سى و يك روز است . در اين ماه بادها صاف مى شود و اين ماه آخر فصل بهار است . از خوردن غذاهاى شور و گوشتهاى سنگين ، مانند كله حيوانات و گوشت گاو و افراط در خوردن ماست نهى شده و در اين ماه صبحگاهان به حمام رفتن بسيار مفيد است ، و حركت و تقلاى زياد قبل از غذا پسنديده نيست .
فصل تابستان : ماه حزيران ، ماه تموز، ماه آب  
ماه حزيران 
حزيران سى و يك روز است . در اين ماه غلبه بلغم و خون از ميان مى رود و دوره غلبه مره صفرا روى مى آورد. در اين ماه نيز از رنج و زحمت بسيار نهى شده و از خوردن گوشتهاى چرب و زياده روى در مصرف گوشت و بوئيدن مشك و عنبر منع كرده اند. خوردن سبزيهاى خنك مانند كاسنى و خرفه و خيار گل بسر و خيار چنبر و شير خشت و ميوه هاى مرطوب و مصرف ترشيها و گوشت بره ششماهه و هفت ماهه تا يكساله و گوشت بز يكساله و مرغهاى خانگى و طيهو و دراج (690) و شير گاو و ماهى تازه بسيار لازم و نافع است .
ماه تموز 
تموز سى و يك روز است و گرمى هوا در اين ماه شديد مى شود، آب كم مى شود و آب سرد ناشتا نوشيده و چيزها سرد وتر خورده مى شود. غذاهاى لطيف سريع الهضم خورد شود، چنانچه درحزيران گذشت و ازگلها و شكوفه هاى خنك مرطوب خوشبوى استفاده شود.
ماه آب  
آب سى و يك روز است . بادهاى سموم در اين ماه شديد مى شود، هنگام شب زكام به هيجان مى آيد، باد شمال شروع به وزيدن مى كند، در اين ماه مزاج به تريد و چيزهاى مرطوب خوردن صالح و سالم مى گردد. خوردن ماست نافع است و از مجامعت زياد بايد پرهيز كرد. همچنين از خوردن مسهل ، رنج و مشقت جوارج را بايد كم كرد، از گلهاى خنك بهره مند شد.
فصل پائيز: ماه ايلول ، ماه تشرين اول ، ماه تشرين آخر
ماه ايلول 
ايلول سى روز است . در اين ماه هوا پاكيزه مى شود، تسلط مره سوداء قوى مى گردد. شرب مسهل بد نيست ، خوردن شيرينى ها و گوشت هاى معتدل ، مانند گوشت گوسفند يكساله و بزغاله نر سودمند است . از خوردن گوشت گاو و زياده روى در خوردن كباب و گوشتهاى سرخ كرده و افراط در رفتن حمام بايد پرهيز كرد، و از استعمال بوهاى خوش معتدل المزاج نبايد غافل بود و از خوردن خيار چنبر و خربزه نارس بايد اجتناب كرد.
ماه تشرين اول 
تشرين اول سى و يك روز است و بادهاى مختلف در اين ماه مى وزد. باد صبا در آن نفس مى كشد. در اين ماه از فصد و نوشيدن داروها بايد پرهيز كرد. مجامعت در آن خوب است . خوردن گوشت پرواز چرب و انار ميخوش نافع است ، و مصرف ميوه بعد از طعام مفيد است . گوشت با حبوبات مصرف شود. از نوشيدن آب بايد كم كرد و به فعاليت جوارح و اعضاء افزود.
ماه تشرين آخر 
تشرين آخر سى روز است . در اين ماه ، باران درشت قطره از نزول باز ميماند، (691) در آن از نوشيدن آب هنگام شب نهى شده ، از دخول حمام و جماع بايد كم كرد، در اول هر صبح جرعه اى از آب گرم نوشيدن مصلحت است . از خوردن سبزيهائى مانند كرفس و نعناع و تره تيزك بايد اجتناب كرد.
فصل زمستان : ماه كانون اول ، ماه كانون آخر، ماه شباط 
ماه كانون اول 
كانون اول سى و يك روز است . در آن ماه بادهاى تند شديد شود. سرماى هوا زياد مى گردد. هر چه در تشرين آخر ذكر شد، در اين ماه نيز نافع است . از خوردن خوراكيهاى سرد بايد حذر كرد. از حجامت و فصدپرهيز نمود. غذاهاى گرم بالقوه يا بالفعل بايد استعمال كرد.
ماه كانون آخر 
كانون آخر سى و يك روز است . در اين ماه غلبه بلغم تقويت مى شود و شايسته است ، ناشتا آب گرم بنوشيم . جماع در آن پسنديده است . سبزيهاى گرم مانند كرفس و تره تيزك و كارو در آن ماه براى احشاء و اعضاى درون شكم مفيد است . اول روز به حمام رفتن و ماساژ بدن به روغن حيزى و آن چه با آن مناسبت دارد سودمند است . از شيرينى و خوردن ماهى تازه با ماست بايد دورى جست .
ماه شباط 
شباط بيست و هشت روز است . بادها در آن مختلف مى شود و باران زياد مى بارد. گياه و علف سر از زمين بيرون مى آورد. آب در شاخه هاى درختان جارى مى شود. خوردن سير و گوشت پرندگان و شكار و ميوه هاى خشك شده سودمند است . جماع و حركت و فعاليت و كار در اين ماه بسيار نيكو است .
اوقات بريدن و پوشيدن (692) 
شنبه درازى عمر
يكشنبه پشيمانى
دوشنبه مباركست
سه شنبه نامباركست
چهارشنبه مباركست
پنجشنبه مباركست
جمعه زيادى دولت
حروف ابجد كبير(693) 
الف ب ج د ه‍ و ز ح ط ى ك ل م ن
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 20 30 40 50
س ع ف ص ق ر ش ت ث خ ذ ض ظ غ
60 70 80 90 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000
ايام نحس در طول سال قمرى ، از شروع به كارها پرهيز شود
ماه محرم روز بيست و دوم
ماه صفر روز دهم
ماه ربيع الاول روز چهارم
ماه ربيع الثانى روز بيست و هشتم
ماه جمادى الاول روز بيست و هشتم
ماه جمادى الثانى روز دوازدهم
ماه رجب المرجب روز بيست و ششم
ماه شعبان المعظم روز دوازدهم
ماه مبارك رمضان روز بيست و چهارم
ماه شوال روز دوم
ماه ذوالقعده روز بيست و هشتم
ماه ذوالحجه روز هشتم
از امام صادق عليه السلام منقول است : در سال دوازده روز نحس است ، از شروع به كارها پرهيز شود. (694)
چگونگى اصلاح سر و صورت و ناخن گرفتن در ايام ماه قمرى (695)
روز اول ماه كوتاهى عمر
روز دوم ماه حاجت روا گردد
روز سوم ماه سبب درازى مو باشد
روز چهارم ماه باعث غم و اندوه است
روز پنجم ماه باعث سرور و شادى است
روز ششم ماه باعث بلاى ناگهانيست
روز هفتم ماه از بزرگان دولت يابد
روز هشتم ماه سبب بيمارى است
روز نهم ماه باعث دردى شود
روز دهم ماه عزيز و محترم گردد
روز يازدهم ماه باعث اندوهست
روز دوازدهم ماه ميان مردم باشكوه گردد
روز سيزدهم ماه با شخصى خصومت كند
روز چهاردهم ماه باعث شادى است
روز پانزدهم ماه باعث شادى است
روز شانزدهم ماه باعث دلتنگى است
روز هفدهم ماه ميانه است
روز هيجدهم ماه باعث رنج و اندوه است
روز نوزدهم ماه توانگر شود
روز بيستم ماه باعث ايمنى از بلاست
روز بيست و يكم ماه دولت يابد
روز بيست و دوم ماه باعث بى پوليست
روز بيست و سوم ماه كارهايى اصلاح شود
روز بيست و چهارم ماه كارها اصلاح شود
روز بيست و پنجم ماه كارها به اصلاح آيد
روز بيست و ششم ماه از بلا رها شود
روز بيست و هفتم ماه پشيمانى آورد
روز بيست و هشتم ماه بسيار بسيار بد است
روز بيست و نهم ماه از خلق بپرهيزد
روز سى ام ماه از بليات ايمن باشد
چگونگى تعبير خواب در شبهاى ماه قمرى (696) 
شب اول ماه صحت ندارد
شب دوم ماه تعبيرش برعكس است
شب سوم ماه تعبيرش برعكس است
شب چهارم ماه با تعويق صحت دارد
شب پنجم ماه با تعويق صحت دارد
شب ششم ماه صحيح است
شب هفتم ماه صحيح است
شب هشتم ماه نيك است
شب نهم ماه نيك است
شب دهم ماه صحت ندارد
شب يازدهم ماه نيك است
شب دوازدهم ماه نيك است
شب سيزدهم ماه خير و ضرر ندارد
شب چهاردهم ماه خير و ضرر ندارد
شب پانزدهم ماه صحيح است
شب شانزدهم ماه با تعويق صحت دارد
شب هفدهم ماه با تعويق صحت دارد
شب هيجدهم ماه صحيح است
شب نوزدهم ماه صحيح است
شب بيستم ماه صحت ندارد
شب بيست و يكم ماه صحت ندارد
شب بيست و دوم ماه نيك است
شب بيست و سوم ماه نيك است
شب بيست و چهارم ماه تعبيرش برعكس است
شب بيست و پنجم ماه صحت ندارد
شب بيست و ششم ماه صحت ندارد
شب بيست و هفتم ماه صحيح است
شب بيست و هشتم ماه نيك است
شب بيست و نهم ماه صحت ندارد
شب سى ام ماه صحيح و موثر است
تعيين ساعات استخاره از قول امام صادق عليه السلام (697) 
شنبه از صبح تا بامداد و از هنگام ظهر تا عصر
يكشنبه از صبح تا ظهر و بعد از عصر تا مغرب
دوشنبه از صبح تا طلوع آفتاب و از بامداد تا ظهر و بعد از عصر تا وقت خفتن
سه شنبه از بامداد تا ظهر و از عصر تا خفتن
چهارشنبه از صبح تا هنگام ظهر و از عصر تا خفتن
پنجشنبه از صبح تا طلوع آفتاب و از ظهر تا وقت عشاء
جمعه از صبح تا طلوع آفتاب و از زوال تا عصر و از مغرب تا عشاء
پايان